Sterkwaterverhalen

—
Interview met Erik van Bemmel door het Bijbels Museum Amsterdam

Opvallende titel, Sterkwaterverhalen. Waarom heb je hiervoor gekozen?
Ondanks dat ik niet gelovig ben opgevoed, vind ik geloof fascinerend. Het heeft prachtige, sterke verhalen. Die hoeven niet waar te zijn, maar je kan er wel ontzettend veel uithalen. Ik vind dat ze eeuwig bewaard moeten blijven, daarom heb ik ze op sterk water geplaatst, een middel om te conserveren. Daarnaast staat sterk water voor geslotenheid, zoals religies ook gesloten kunnen overkomen. Ik hoop met de titel mensen aan het denken te zetten.

Je hebt drie vazen gemaakt van verschillende formaten. Had je dit idee al in je hoofd toen je begon?
Na de uitnodiging om aan dit project mee te doen, bedacht ik dat de Zondvloed met een reden gebeurde: God vond dat wij mensen niet goed functioneerden. Ik wilde daarom bekijken wat er op dit moment niet goed gaat in de wereld. Wat me opvalt is de steeds groter wordende kloof tussen verschillende religies en bevolkingsgroepen. De verschillen worden steeds benadrukt. Ik wil juist de overeenkomsten laten zien. De drie vazen zijn als drie religies, drie werelden. Ze verschillen in vorm en grootte, maar hebben hetzelfde principe, dezelfde gedachte. Zo zie ik geloof ook.

Het idee had je, maar toen nog de uitwerking. Hoe heb je dat aangepakt?
Er zat veel tijd in het ontwerpen en maken. De vazen zijn van glas en bestaan uit drie lagen. De binnenste platen zijn gebarsten. Ook het verkrijgen en prepareren van de geschriften kostte veel tijd. Deze tocht bracht me in contact met tientallen mensen. Het resulteerde uiteindelijk in drie foto’s.
Ronde vazen heb ik ook geprobeerd, maar dan krijg je veel vervorming. De tekst is echt belangrijk en moet gelezen kunnen worden.

Waarom is de tekst zo belangrijk?
Ik kwam erachter dat het Zondvloedverhaal voorkomt in de drie grote monotheïstische religies en dat die verhalen bijna hetzelfde zijn. Door visueel te laten zien dat de verhalen uit de Torah, Bijbel en Koran op elkaar lijken, denk ik dat mensen van deze religies makkelijker met elkaar in gesprek gaan. Ik hoop dat er zo ook ruimte ontstaat om de verschillen te bespreken en mensen eens uit hun eigen gesloten wereld stappen.

De bladzijdes zijn replica’s, waarom heb je niet gekozen voor echte pagina’s uit de Bijbel, Torah en Koran?
Het kan als zeer provocerend worden ervaren wanneer ik voor echte bladzijdes had gekozen. Ik wil juist mensen bij elkaar brengen en ze aan het denken zetten, zodat er een multireligieus debat ontstaat. Het gaat hierbij vooral om de mensen die moeilijk te bereiken zijn. En die wil je niet meteen voor het hoofd stoten.

De barsten, zijn die hoopgevend?
Nee, ze zijn een waarschuwing. Ik zie barsten in de wereld en hoe we met elkaar omgaan. Zetten de barsten zich nog verder uit, dan breken de vazen. Het water stroomt eruit, dat betekent een Zondvloed, het einde van een geloof of samenleving. Ik denk dat door met elkaar te praten, de angst voor de ander verdwijnt en begrip groeit. We zullen het toch samen moeten doen.